Quyền của trẻ em trong thiên tai
Nội dung trình bày

Tác động của thiên tai tới trẻ em
Quyền của trẻ em trong thiên tai
Thảo luận trọng tâm: quyền học tập và tham gia
Một số biên pháp cụ thể để thực thi quyền học tập và tham gia của trẻ
Tác động của thiên tai tới trẻ em (1/2)
Trẻ em được xác định là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong thiên tai do hạn chế về lứa tuổi, thể chất và khả năng tự bảo vệ.
Tác động của thiên tai tới trẻ em (2/2)
Bị đe dọa về tính mạng
Tổn thương về thể chất, tâm lý, sức khỏe tâm thần (trong thiên tai và giai đoạn hậu thiên tai)
Dễ bị tách ra khỏi gia đình, cộng đồng (mất người thân, người chăm sóc)
Việc học tập bị gián đoạn/ sao nhãng
Nguy cơ bị xâm hại, lạm dụng, bóc lột
Nguy cơ về sức khỏe
Quyền của trẻ em trong thiên tai (1/6)
Tại sao Quyền của trẻ em ?

Hoạt động nhân đạo/ cứu trợ / quản lý thiên tai chọn cách tiếp cận dựa vào quyền trẻ em (child’s right based approaches)

Nhìn nhận dưới cách tiếp cận này:
Những tổn thương/ nguy cơ trẻ gặp phải trong và sau thiên tai ảnh hưởng đến quyền của trẻ
Nhà nước và các tổ chức có liên quan có nghĩa vụ đảm bảo quyền trẻ em được thực thi trong bối cảnh thiên tai


Quyền của trẻ em trong thiên tai (2/6)
Khung pháp lý về quyền của trẻ em

Công ước của Liên Hiệp Quốc về Quyền trẻ em (1989) quy định các quyền không thể tách rời của trẻ em trong mọi hoàn cảnh trên toàn thế giới (Việt Nam phê chuẩn năm 1989)
Việt Nam: Luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em (1995) xây dựng trên cơ sở Công ước của Liên Hợp Quốc

Các quốc gia thành viên tham gia công ước có nghĩa vụ phải thực thi những điều khoản của này theo luật pháp quốc tế.
Quyền của trẻ em trong thiên tai (3/6)
Các quyền của trẻ em cần được đảm bảo trong (và sau) thiên tai dựa vào Công Ước của Liên Hiệp Quốc

Nhóm Quyền được sống còn, bảo vệ và phát triển
Quyền được hưởng chăm sóc và hỗ trợ
Quyền hưởng thụ nhu cầu cơ bản: nước/ lương thực/ vệ sinh/ nơi trú ngụ an toàn
Quyền được chăm sóc y tế



Quyền của trẻ em trong thiên tai (4/6)
Các quyền của trẻ em cần được đảm bảo trong (và sau) thiên tai dựa vào Công Ước của Liên Hiệp Quốc



Quyền được được bảo vệ khỏi bị lạm dụng và bỏ rơi
Quyền được bảo vệ khỏi bị bóc lột sức lao động và các hình thức bóc lột khác
Quyền được bảo vệ và chống lại xâm hại tình dục/ bắt cóc/ buôn bán trẻ em
Quyền được hưởng các chế độ chăm sóc, phục hồi và tái hòa nhập xã hội



Quyền của trẻ em trong thiên tai (5/6)
Các quyền của trẻ em cần được đảm bảo trong (và sau) thiên tai dựa vào Công Ước của Liên Hiệp Quốc


Quyền được được học tập
Quyền được vui chơi, giải trí
Quyền đảm bảo nhu cầu riêng tư



Quyền của trẻ em trong thiên tai (6/6)
Các quyền của trẻ em cần được đảm bảo trong (và sau) thiên tai dựa vào Công Ước của Liên Hiệp Quốc

Quyền không bị phân bị đối xử
Được tham gia/ hưởng lợi từ chương trình ứng phó/ phục hồi thiên tai không phân biệt giới tính, tuổi tác, nhóm dân tộc, tình trạng thể chất
Quyền được tham gia
Quyền được tham gia và phát biểu chính kiến đối với các quyết định ảnh hưởng đến trẻ
Quyền được cung cấp thông tin liên quan đến việc ra quyết định




Thảo luận trọng tâm (1/2)
Quyền được học tập
Quyền được học tập đang được coi là ưu tiên trong quá trình ứng phó với thiên tai:
Là quyền của trẻ em trong bất cứ hoàn cảnh nào
Môi trường an toàn, thân thiện bảo vệ trẻ em khỏi các mối nguy hiểm
Giúp trẻ dần ổn định về tâm lý qua giao lưu tiếp xúc với các bạn và người lớn, quay trở lại trạng thái bình thường
Cung cấp cho trẻ kỹ năng sống và thông tin để tự bảo vệ mình
Đảm bảo sự phát triển về tinh thần và xã hội của trẻ không bị gián đoạn


Thảo luận Trọng tâm (2/2)
Quyền được tham gia

Theo Công Ước của LHQ, trẻ em cũng là “ cá nhân có khả năng đưa ra ý kiến, tham gia vào việc đưa quyết định và ảnh hưởng đến giải pháp”
Trẻ em có thể đóng góp tích cực trong quá trình ứng phó với thiên tai
Sự tham gia của trẻ giúp giải quyết nhu cầu/ quyền của trẻ em theo quan điểm của trẻ em, qua đó nâng cao chất lượng và hiệu quả ứng phó thiên tai
Đặc biệt có ý nghĩa khi cách tiếp cận giảm rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đang ngày càng quan trọng



Một số biên pháp cụ thể đảm thực thi quyền học tập và tham gia của trẻ (1/2)
Ưu tiên quyền học tập ngang với quyền đối với các nhu cầu cơ bản
Chuẩn bị để khôi phục việc học tập nhanh nhất có thể (cơ sở vật chất/ giáo viên/ trang thiết bị)
Trong ngắn hạn: môi trường thân thiện với trẻ (lớp học/ lều/ nhà cộng đồng) là nơi trẻ có thể đến vui chơi, học tập và cảm thấy an toàn
Một số biên pháp cụ thể đảm thực thi quyền học tập và tham gia của trẻ (2/2
Đối thoại, lắng nghe ý kiến của trẻ em trong quá trình lập kế hoạch phòng chống thiên tai (đánh giá nhu cầu, nguy cơ, giải pháp)
Chương trình giáo dục giảm thiểu thiên tai trong nhà trường lồng ghép với các hoạt động vui chơi, giải trí
Câu hỏi thảo luận
Những cản trở đối với việc thực thi quyền trẻ em trong thiên tai tạI điạ phương ?
Cơ chế chính sách
Năng lực
Quản lý/ điều hành
Xin cảm ơn !
Tài liệu tham khảo
Công ước Quốc tế về quyền trẻ em của Liên Hợp Quốc
Đưa giáo dục đến với trẻ em trong tình trạng khẩn cấp – nền tảng xây dựng tương lai – Save the Children UK
Quan điểm về Quyền trẻ em trong đối phó với thiên tai ở Nam Á – Save the Children Sweden
Sự tham gia của trẻ em và thanh niên trong tình trạng khẩn cấp
Bảo vệ trẻ em sau thiên tai – World Vision
Quyền được học tập của trẻ em trong các tình huống khẩn cấp – báo cáo của Ủy ban về quyền trẻ em, Liên Hiệp Quốc